آیا واقعا مغز زنان کوچکتر از مردان است؟! | بیماری

آکایران :هفته نامه زندگی مثبت – دکتر ملاحت اکبر فهیمی*: رو راست باشین! این روزا چند جوک در مورد دست فرمون خانوما و ناتوانی واسه پارک کردن خودرو و حتی روحیه ها و عکس العملای زنونه به دستتون رسیده و به چند تا از اونا از ته دل خندیده اید؟! شاید واسه دوستانتون هم ارسال کرده یا شاید از همه این جوکای دلگیر شده باشین و حس بدی نسبت به کسائی که این جوکا رو منتشر می کنن، پیدا کرده باشین. با احتمال خیلی کم می بینیم که جوکایی هم در مورد نقطه ضعفا و خلق و خوهای مردان دست به دست شه؛ به نظر شما اصل این جوکا کجاس؟ واقعا مغز خانوما از مغز آقایون کوچیک تره؟ مغز آقایون توانمندتر از مغز خانوم هاست؟ اصلا مغز زنونه و مغز مردونه با هم فرق دارن؟
بنا : به چه دلیل من زنم و تو مرد؟!
اساسی ترین فرقی که باعث تشکیل جنس زن و مرد می شه، فرق در کروموزومای جنسیه؛ یعنی همون کروموزومای معروف XX خانوما و XY آقایون و همین موضوع باعث تفاوتای ژنتیکی و تنوع ژنای روی این کروموزوما می شه. کروموزوم X نسبت به کروموزوم Y بزرگ تر و بزرگ تره و تعداد ژنای بیشتری نسبت به Y روی اون قرار میگیره و همین موضوع باعث ایجاد تفاوتای جنسیتی در خانوما و آقایون می شه؛ یعنی خانوما با داشتن ۲ کروموزوم X و آقایون با داشتن یه کروموزوم X و یه کروموزوم –Y که در مقایسه با کروموزوم X کوچیک تره- با هم تفاوتای اساسی دارن که از همون اول تشکیل نطفه درست می شن.
بعضی از بیماریا وابسته به جنس هستن طوری که بروز بعضی از بیماریا مثل کوررنگی و هموفیلی در آقایون شایع تر از خانوم هاست و بیماریایی مثل میگرن و ام اس بیشتر خانوما رو گرفتار می کنه تا آقایون رو.

: واقعا مغز زنان کوچکتر از مردونه؟!

هورمونای زنونه و مردونه
موضوع دیگه ای که باعث متفاوت شدن جنس زن و مرد می شه، هورمونا هستن. البته این تفاوتای هورمونی هم به وجود اومده به وسیله همون فرق در کدهای ژنتیکی روی همون کروموزوم XY آقایانه که باعث ژن هورمونی مردونه، اندامای تناسلی مردونه و همین طور ویژگیای مردونه، فتوتیپ و شکل مردونه می شه و کروموزومای XX خانوما هم مسئول بروز همه این موارد در خانوم هاست. پس هورمونا، دومین عامل ایجاد تفاوتای جنسیتیه. بعد از اون نوبت به تفاوتای فیزیولوژیکه. مثلا همین که آقایون بدن و عضلات پرحجم تری نسبت به خانوما دارن یا مثلا فرقی که در اندازه و حجم موهای صورت آقایون و خانوما هست، همین طور طول قد، دانسیته استخوانا و… همه موارد دیگه ایه که از دید فیزیولوژیک در آقایون و خانوما هست.
خانوما احساساتی و بی منطق هستن؟!
موضوع مهمی که میان تفاوتای خانوما و آقایون دیده میشه، مربوط به مهارتای شناختی و هیجانیه؛ مثلا اینکه می گن خانوما در چرخه عادت ماهانه خود، دپرس تر و زودرنج تر می شن، به دلیل تغییرات استروژنه و باعث رفتارای هیجانی تر خانوما در این بازه های وقتی می شه، اما این اتفاق فقط مخصوص خانوما نیس و هورمون مردونه تستوسترون هم تحت تاثیر عوامل جور واجور، از تغذیه و خوراک گرفته تا…، کم و زیاد می شه و واسه همینه که مردان بعضی وقتا صبور و بعضی وقتا بداخلاق می شن یا زود از کوره در می رن.
البته همونجوریکه گفته شد، اینطوری نیس که تموم رفتارای ما فقط تحت تاثیر هورمون هامون باشن؛ بخشیایی در مغز وجوددارد که مشغول کنترل و تنظیم هورمونا و رفتارای متعاقبشان هستن. مثلا وقتی فردی عصبانی می شه، فریاد می زنه یا وقتی ناراحته، گریه می کنه اما این عکس العملا همیشه به همین شکله؟! نه! ما می تونیم عصبانیت، ناراحتی و… رو کنترل کنیم و با در نظر گرفتن موقعیتای جور واجور، عکس العملای مناسبی از خود نشون بدیم.
مغز خانوما کوچیک تره؟
امروز ثابت شده فرق حجم واندازه مغز در زنان و مردان تحت تاثیر حجم و توده بدنی اوناس پس نمیشه گفت مغز خانوما کوچیک تر از آقایانه بلکه مغز هرکی انگار متناسب با اندام اونه! ضمن اینکه تعداد سلولای مغزی و رابطه این سلول هابا همه که در مهارتای شناختی، حرکتی و… نقش زیادی داره. هم اینکه تا امروز دلایل علمی موجود تفاوتای شناختی- ذهنی چندانی در مغز زنان و مردان تایید نکرده و یکی از عوامل مهم در تشکیل این تفاوتا، محیط دور و بر ماست. ضمن اینکه هنوز قسمتای خیلی از مغز نامعلوم هستن. واسه همینه که همیشه در مورد این مسائل و تفاوتای مغز مردان و زنان با احتیاط صحبت می شه چون که هنوز دلایل مطلق و دقیقی پیدا نشده که نشون بده درک آقایون بیشتره یا خانوما؟ یا سرعت پردازش مغز خانوما بیشتره یا آقایون؟
مغز جنسیتی
جدا از مسائل ژنتیکی، باید ببینیم ساختار مغزی زنا و مردها واقعا با هم متفاوت هستن یا نه؟ همونجوریکه انتظار میره، یافته های پژوهشای انجام شده نشون دادن تفاوتایی در بخشایی از مغز زنان و مردان هست؛ از اونجا که مغز فرمانروای بدنه و تموم اتفاقایی که در بدن میفته، زیر نظر مغز هستن، بخش تناسلی زنونه و مردونه هم که با هم فرق دارن، تحت فرمون بخشایی از مغز فعالیت دارن.
اما مغز یه بخش واحد نیس بلکه از قسمتای متفاوتی تشکیل شده که هرکدوم، سازماندهی و فرماندهی بخش یا بخشایی از بدن رو بردوش دارن و طبق علوم نوروساینس یا علوم اعصاب امروزی، در مغز مدارهایی هست و ارتباطی که مدارها و نورونای مغزی با هم دارن، باعث ایجاد خیلی از ویژگیای زنونه و مردونه می شه. مثلا آقایون توانایی جهت یابی بهتری دارن اما خانوما حافظه کلامی و تصویری بسیار خوبی دارن و در مسائل تحلیلی تواناتر از مردان هستن. آقایون کلی نگر هستن و به کلیات هرچیز توجه دارن اما خانوما هر موضوعی رو با ریزترین جزئیات می ئانند یادشون باشه.
خانوما توجه بیار بهتری دارن و در تشخیص هیجان چهره نسبت به آقایون کمتر می کنن، و اگه با دقت به این تفاوتا نگاه کنیم، میفهمیم تموم این موارد لازمه تکامل نوع بشره و واسه باقی موندن نسل بشر، تفاوتایی در پایه ساختار فیزیکی و مغزی زن و مرد هست و هیچ کدوم نشونه ضعف یه  جنس و قدرت دیگری نیس! مثلا در بخشی از مغز غده کنترل کننده رفتارای جنسی هست که این غده در آقایون بزرگ تره و در خانوما کوچیک تر. واسه همینه که تمایلات جنسی آقایون قوی تر از خانوم هاست و این موضوع به طور کامل با پایه ادامه باقی موندن نسل بشر همخوانی داره.
از طرفی، بخشی در انتهای نخاع هست که مسئولیت مربوط به ارگاسم رو در هر ۲ جنس آقایون و خانوما بردوش داره اما این غده در آقایون بزرگ تره. چون که آقایون عضلات قوی تری واسه این کار نیاز دارن و بهتره نورونای بیشتری این فعالیت رو کنترل کنن، پس تموم تفاوتای ساختاری مغز زنان و مردان به وجود اومده به وسیله مسائل فیزیولوژیکیه که از جنس زن و مرد انتظار میره.
*استادیار گروه کاردرمانی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *